“Het zijn toch geen kinderen…?”

Uit onderzoek blijkt dat het werken met gevaarlijke stoffen in de top-3 van ziekmakers staat. Ook voor bedrijven in de carrosseriebranche is het belangrijk om voortdurend alert te zijn en te blijven, aldus arbodeskundige Theo-Jan Heesen. “Vooral op lange termijn kan gezondheidsschade voor je werknemers groot zijn.”

“In de carrosseriebranche zijn er veel kleinere bedrijven”, constateert Theo-Jan aan het begin van het gesprek. “Vaak is er daardoor geen speciale staffunctionaris ‘gevaarlijke stoffen’. En veelal zijn bedrijfseigenaren op dit gebied niet opgeleid.” Werkgevers en werknemers zijn zich wel bewust dat er met schadelijke stoffen wordt gewerkt, zegt hij. “Doordat je elke dag met die stoffen omgaat, kan er wel een soort bedrijfsblindheid ontstaan.” In de carrosseriebranche gaat het bijvoorbeeld om gevaarlijke stoffen als xyleen, styreen en tolueen. Theo-Jan: “Die stoffen zitten niet alleen in lakken en grondlakken. Ook ontvetters, remmenreinigers, plamuren, reinigers voor (spuit)gereedschap en kitten bevatten vaak gevaarlijke stoffen. Verder kunnen gevaarlijke stoffen tijdens het werk ontstaan. Denk aan lasrook, dieselrook en schuurstof.”

Blootstelling aan die stoffen kan verschillende gezondheidsklachten geven. Zoals irritatie van de huid en de luchtwegen. Bij langdurige blootstelling kan er ernstige gezondheidsschade optreden, benadrukt hij. Kanker, geheugenproblemen of longziekten zijn daar voorbeelden van. Theo-Jan: “Daarnaast zijn er stoffen die tot onvruchtbaarheid bij vrouwen én mannen leiden, schadelijk zijn voor een ongeboren kind en veranderingen in je genetische materiaal veroorzaken. Bovendien kun je overgevoelig worden voor componenten in lakverf, waardoor je erg benauwd wordt. Dan ben je gedwongen te stoppen met je werk.”

“Het gaat niet alleen om het inademen van stoffen”, zegt hij. “Ook via de huid kunnen die stoffen in je lichaam komen. Het is dus belangrijk om voortdurend alert te zijn en te blijven. Ik hoor vaak: een klein stukje schuren zonder stofmasker, dat moet toch kunnen? Als je dat vijf keer per dag doet, jaar in jaar uit, dan heeft dat wel degelijk behoorlijke gezondheidsrisico’s. Datzelfde geldt voor het gebruik van ontvetter zonder handschoenen. Je voelt dan niks, maar het trekt wel in je huid. De stoffen die erin zitten, kunnen kankerverwekkend zijn en ook je genen beschadigen. Dus zo onschuldig als het lijkt, is het zeker niet.”

Wat kun je nu als werkgever concreet doen om veilig werken te bevorderen? “Het begint met het hebben van een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). Zo’n RI&E is wettelijk verplicht en er staan forse boetes op als je er geen hebt. Aan de hand van die inventarisatie maak je een plan van aanpak: wat gaat er wel en wat gaat er niet goed? Vervolgens kijk je tenminste elk jaar wat je daar aan hebt gedaan.” Om de risico’s van gevaarlijke stoffen te beperken, is er het zogenaamde STOP-model. Daarin zijn volgens Theo-Jan drie stappen belangrijk. “Ga allereerst in gesprek met je leveranciers of er veiligere producten zijn. Zo zijn er ontvetters die geen kankerverwekkende stoffen bevatten. Zijn er geen alternatieve producten, kijk dan naar veiligere werkmethodes, zoals afzuiging, push-pull ventilatie of het beperken van de blootstellingstijd. De laatste stap is het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals een half- of volgelaatsmasker en handschoenen.”

“Bovendien is het houden van toezicht als werkgever belangrijk”, stelt hij. “Ik hoor regelmatig de reactie: ‘het zijn toch geen kinderen?’. Dat klopt. Je moet echter blijven uitleggen aan je medewerkers dat het gaat om hun eigen gezondheid. Dus koppel die stofzuigerslang aan bij het schuren, draag handschoenen en gebruik adembescherming als dat nodig is.” Tot slot heeft Theo-Jan nog een laatste tip: schrijf je in voor de gratis OOC-workshop ‘Veilig werken op de werkvloer’. “Dan komen er bij jou op de werkvloer twee acteurs langs, die herkenbare praktijksituaties naspelen. Op een luchtige en grappige manier laten ze zien hoe je elkaar kunt aanspreken als er onveilig of ongezond gewerkt wordt. De workshop is ideaal te combineren met een vrijdagmiddagborrel!”

Wil jij ook veilig en gezond werken binnen jouw bedrijf? Neem dan eens een kijkje in de Arbocatalogus Carrosserie.

Ben je nieuwsgierig naar de workshop ‘Veilig werken op de werkvloer’? Bekijk de korte video’s en schrijf je in!